Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Uzaktan Öğretici Rolündeki Öğretmenlerin Dijital Yeterliklerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 20 Sayı: 45, 284 - 309, 31.03.2025
https://doi.org/10.35675/befdergi.1562921

Öz

Çalışmada uzaktan öğretici rolündeki öğretmenlerin dijital yeterliklerinin belirlenerek çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini uzaktan öğretim deneyimine sahip 470 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Çerçevesi ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada betimsel ve kestirimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda öğretmenlerin dijital yeterlik çerçevesinin ortalaması hesaplanmıştır. Ortalamanın dijital yeterlik çerçevesindeki karşılığı “Uzman” sınıfına denk gelmektedir. Cinsiyet faktörüne göre öğretmenlerin dijital yeterlik düzeyleri erkek öğretmenlerin lehine anlamlı farklılık göstermiştir. Bununla birlikte çalışılan okul düzeyi, öğrenim seviyesi, günlük teknolojik cihaz kullanım süresi ve deneyim gibi faktörler açısından ise öğretmenlerin dijital yeterlik düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir.

Kaynakça

  • Abdous, M. H. (2011). A process-oriented framework for acquiring online teaching competencies. Journal of Computing in Higher Education, 23(1), 60–77. https://doi.org/10.1007/s12528-0109040-5
  • Acar, E. A., Erbaş, Y. H., & Eryaman, M. Y. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin Covid-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitime ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(4), 31-54.
  • Albrahim, F. (2020). Online teaching skills and competencies. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 19(1), 9-20. https://eric.ed.gov/?id=EJ1239983
  • Ally, M. (2019). Competency profile of the digital and online teacher in future education. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 20(2), 301-318. https://doi.org/10.19173/irrodl.v20i2.4206
  • Anderson, T., & Dron, J. (2011). Three generations of distance education pedagogy. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 12(3), 80–97. https://doi.org/10.19173/irrodl.v12i3.890
  • Arah, B. O. (2012). The competencies, preparations, and challenging (new) roles of online instructors. Online Submission, 10, 841-856. https://eric.ed.gov/?id=ED537997
  • Aral, N., Fındık, E., Öz, S., Karataş, B. K., Güneş, L. C., & Kadan, G. (2021). Covid 19 pandemi sürecinde okul öncesi dönemde uzaktan eğitim: Deneysel bir çalışma. Turkish Studies-Educational Sciences, 16(2), 1105-1124. https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.-49289
  • Arslan, S. (2019). İlkokullarda ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Tez No. 584170) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi-Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkez.
  • Avcı, B., & Güven, M. (2021). Öğretmenlerin çevrim içi eğitime ilişkin hizmet içi eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 345-367. https://doi.org/10.53444/deubefd.882866 Avrupa Birliği Parlementosu. (2006). On key competences for lifelong learning. https://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:394:0010:0018:en:PDF adresinden 26 Temmuz 2024 tarihinde alındı.
  • Aydın, M., Atabay, M., & Aydın, M. (2021). Covid-19 pandemi sürecindeki uzaktan öğreticilerin yeterlilik durumlarının belirlenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi (AUAd), 7(3), 94-126. https://doi.org/10.51948/auad.910592
  • Badiozaman, I. F. A., Segar, A. R., & Iah, D. (2022). Examining faculty’s online teaching competence during crisis: One semester on. Journal of Applied Research in Higher Education, 14(2), 541–555. https://doi.org/10.1108/JARHE-11-2020-0381
  • Baran, B., Yacı, Ş. N., Karagöz, E., Güney, L. Ö., & Akdoğan, F. S. (2022, Aralık). DigCompEdu framework in higher education: Digital competency level of faculty members. The 4nd International Conference on Distance Learning and Innovative Educational Technologies (DILET2022) (pp.273-279). Ankara, Turkey. Baran, E., & Correia, A. P. (2014). A professional development framework for online teaching. TechTrends, 58(5), 95–101. https://doi.org/10.1007/s11528-014-0791-0
  • Baran, E., Correia, A.-P., & Thompson, A. (2011). Transforming online teaching practice: Critical analysis of the literature on the roles and competencies of online teachers. Distance Education, 32(3), 421–439. https://doi.org/10.1080/01587919.2011.610293
  • Bawane, J., & Spector, J. M. (2009). Prioritization of online instructor roles: Implications for competency‐based teacher education programs. Distance Education, 30(3), 383–397. https://doi.org/10.1080/01587910903236536
  • Benali, M., Kaddouri, M., & Azzimani, T. (2018). Digital competence of Moroccan teachers of English. International Journal of Education and Development Using Information and Communication Technology, 14(2), 99-120. https://www.learntechlib.org/p/184691/
  • Bigatel, P. M., Ragan, L. C., Kennan, S., May, J., & Redmond, B. F. (2012). The identification of competencies for online teaching success. Journal of Asynchronous Learning Networks, 16(1), 59-77. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ971040.pdf
  • Buldu, M. (2014). Öğretmen yeterlik düzeyi değerlendirmesi ve mesleki gelişim eğitimleri planlaması üzerine bir öneri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 114-134.
  • Cabezas-Gonzalez, M., Casillas-Martín, S., Sanches-Ferreira, M., & Teixeira Diogo, F. L. (2017). Do gender and age affect the level of digital competence? A study with university students. Fonseca Journal of Communication, 15, 109-125. https://doi.org/10.14201/-fjc201715115132
  • Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 11-53.
  • Cattaneo, A. A. P., Antonietti, C., & Rauseo, M. (2022). How digitalised are vocational teachers? Assessing digital competence in vocational education and looking at its underlying factors. Computers & Education, 176, 1-18. https://doi.org/10.1016/-j.compedu.2021.104358
  • Chakraborty, P., Mittal, P., Gupta, M. S., Yadav, S., & Arora, A. (2021). Opinion of students on online education during the COVID‐19 pandemic. Human Behavior and Emerging Technologies, 3, 357-365. https://doi.org/10.1002/hbe2.240
  • Choi, S. Y. (2018). A study on the digital competency for the fourth industrial revolution. The Journal of Korean Association of Computer Education, 21(5), 25-35. https://-doi.org/10.32431/kace.2018.21.5.003 Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2002). Research methods in education. Routledge.
  • Coswatte Mohr, S., & Shelton, K. (2017). Best practices framework for online faculty professional development: A delphi study. Online Learning Journal, 21(4). http://-dx.doi.org/10.24059/olj
  • Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (5. Baskı). (S. B. Demir Çev.). Eğiten Kitap.
  • Doğan, O. (2023). Öğretim elemanlarının dijital yeterlilik seviyelerinin incelenmesi: Turizm akademisyenleri özelinde bir araştırma. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(2), 98-106. https://doi.org/10.58636/jtis.1341973
  • Elmas, O., Kete, S., Hızlısoy, S. S., & Kumral, H. N. (2015). Teknolojik cihaz kullanım alışkanlıklarının okul başarısı üzerine etkisi. SDU Journal of Health Science Institute/SDÜ Saglik Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(2), 49-54.
  • Eurydice Network Report. (2012). Key data on education in Europe 2012. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/publications/key-data-education-europe-2012 adresinden 13 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • Farmer, H. M., & Ramsdale, J. (2016). Teaching competencies for the online environment. Canadian Journal of Learning and Technology, 42(3). https://doi.org/10.21432/T2V32J
  • Fernández Batanero, J. M., Montenegro Rueda, M., Fernández Cerero, J., & García Martínez, I. (2022). Digital competences for teacher professional development. Systematic review. European Journal of Teacher Education, 45(4), 513-531. https://doi.org/-10.1080/02619768.2020.1827389
  • Ferrari, A., Punie, Y., & Redecker, C. (2012). Understanding digital competence in the 21st century: An analysis of current frameworks. In 21st Century Learning for 21st Century Skills: 7th European Conference of Technology Enhanced Learning, EC-TEL 2012, Saarbrücken, Germany, September 18-21, 2012. Proceedings 7 (pp. 79-92). Springer.
  • Fidan, M., & Yeleğen, H. C. (2022). Öğretmenlerin dijital yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve dijital yeterlik gereksinimleri. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 150-170. https://doi.org/10.12984/egeefd.1075367
  • Fursykova, T., Habelko, O., & Chernii, V. (2022). The Development of digital competence of future teachers in the process of distance learning. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET), 17(10), 85-98. https://www.learntechlib.org/p/222808/
  • Gümüş, M. M. (2021). Öğretmenlerin dijital yeterlikleri (Tez No. 681764) [Yüksek lisans tezi, Amasya Üniversitesi-Amasya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  • Gökbulut, B. (2021). Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile hayat boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(3), 469-479. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.466
  • Graham, C. R., Borup, J., Pulham, E., & Larsen, R. (2019). K–12 blended teaching readiness: Model and instrument development. Journal of Research on Technology in Education, 51(3), 239–258. https://doi.org/10.1080/15391523. 2019.1586601
  • Holcomb, Z. (2016). Fundamentals of descriptive statistics. Routledge.
  • Ilomäkı, L., Paavola, S., Lakkala, M., & Kantosalo, A. (2016). Digital competence–an emergent boundary concept for policy and educational research. Education and Information Technologies, 21(3), 655-679. https://doi.org/10.1007/s10639-014-9346-4
  • International Society for Technology in Education [ISTE]. (2008). NETS for teachers. https://people.umass.edu/pelliott/reflections/netst.html adresinden 2 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • International Society for Technology in Education [ISTE]. (2017). ISTE standards for educators. https://iste.org/standards/educators
  • İnan Kaya, G. (2021). Dijital çağda çocuk yetiştirme ve eğitim: Değişen roller. İnsan ve İnsan, 8(27), 83-100. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.8191847
  • Johnsrud, L. K., Harada, V. H., & Tabata, L. N. (2005). Faculty, attitude, adoption, and application of technology in higher education: Implications for distance education policy. Hawaii Educational Policy Center. https://eric.ed.gov/?id=ED540265
  • Karaca, İ., Karaca, N., Karamustafaoğlu, N., & Özcan, M. (2021). Öğretmenlerin uzaktan eğitimin yararına ilişkin algılarının incelenmesi. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Araştırmaları Dergisi, 3(1), 209-224. https://doi.org/10.47793/hp.844113
  • Karakaya, İ. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık
  • Kayalı, B. (2022). İlk ve ortaöğretimde Covid-19 dönemi uygulamalarının değerlendirilmesi ve acil uzaktan öğretim çerçevesinin oluşturulması (Tez No. 773014) [Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi- Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  • Kıymet, Ç., & Çakır, R. (2023). Ortaöğretim öğretmenlerinin acil durum uzaktan öğretimine yönelik tutumları, dijital yeterlilikleri ve deneyimlerinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 13(1), 101-133. https://doi.org/10.17943/etku.1103720
  • Korkmaz, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi. (Tez No. 639093) [Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi-Eskişehir]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  • Kuş, Z., & Mert, H. (2024). Digital competence of educators in Turkey according to European digital competence framework. Journal of Learning and Teaching in Digital Age, 9(1), 102-114. https://doi.org/10.53850/joltida.1301592
  • Kuzminska, O., Mazorchuk, M., Morze, N., Pavlenko, V., & Prokhorov, A. (2019). Study of digital competence of the students and teachers in Ukraine. In V. Ermolayev, M. Suárez-Figueroa, V. Yakovyna, H. Mayr, M. Nikitchenko, & A. Spivakovsky. (Eds.), Information and Communication Technologies in Education, Research, and Industrial Applications. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-13929-2_8
  • Lankshear, C. J., & Knobel, M. (2008). Introduction: Digital literacies: Concepts, policies and practices. Peter Lang Publishing.
  • López-Gil, M., & Bernal-Bravo, C. (2019). Teaching in the network society: Analysis of the digital competences of students in education at the University of Cádiz. International Journal of Educational Research and Innovation, 11, 83-100.
  • Lucas, M., Bem-Haja, P., Siddiq, F., Moreira, A., & Redecker, C. (2021). The relation between in-service teachers’ digital competence and personal and contextual factors: What matters most? Computers & Education, 160, 104052. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2020.-104052
  • Martin, F., Budhrani, K., Kumar, S., & Ritzhaupt, A. (2019). Award-winning faculty online teaching practices: Roles and competencies. Online Learning, 23(1), 184-205. https://doi.org/10.24059/olj.v23i1.1329
  • McGarr, O., & McDonagh, A. (2019). Digital competence in teacher education. Output 1 of the Erasmus+ Funded Developing Student Teachers’ Digital Competence (DICTE) project, 40.
  • Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. http://oygm.meb.gov.tr/ adresinden 28 Ağustos 2024 tarihinde alındı.
  • Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Vizyon 2023. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/ adresinden 26 Ağustos 2024 tarihinde alındı.
  • Moçoşoğlu, B., & Kaya, A. (2020). Koronavirüs hastalığı (COVID-19) sebebiyle uygulanan uzaktan eğitime yönelik öğretmen tutumlarının incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2(1), 15-43.
  • Myyry, L., Kallunki, V., Katajavuori, N., Repo, S., Tuononen, T., Anttila, H., ... & Pyörälä, E. (2022, January). COVID-19 accelerating academic teachers’ digital competence in distance teaching. In Frontiers in education (Vol. 7, p. 770094). Frontiers Media SA.
  • Nessipbayeva, O. (2012). The competencies of the modern teacher. Bulgarian Comparative Education Society, 11, 148-154. https://eric.ed.gov/?id=ED567059
  • Ng, D. T. K., Leung, J. K. L., Su, J., Ng, R. C. W., & Chu, S. K. W. (2023). Teachers’ AI digital competencies and twenty-first century skills in the post-pandemic world. Educational Technology Research and Development, 71(1), 137-161.
  • OECD. (2019). Skills outlook 2019: Thriving in a digital world. Paris: OECD Publishing. https://www.oecd-ilibrary.org/education/oecd-skills-outlook-2019_df80bc12-en
  • Orhan Özen, S., & Mazman Akar, S. G. (2022). Öğretmen adaylarının çevrimiçi eğitmenlik deneyimlerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 585-600. https://doi.org/10.21666/muefd.1110034
  • Özcan, B., & Saraç, L. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde öğretmen çevrimiçi uzaktan eğitim rol ve yeterlikleri: Beden eğitimi öğretmenleri örneği. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 459-475.
  • Özerbaş, M. A., & Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve Kazakistan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 16-25.
  • Paquette, G. (2007). An ontology and a software framework for competency modeling and management. Journal of Educational Technology & Society, 10(3), 1-21.
  • Paskevicius, M., & Hodgkinson-Williams, C. (2018). Student perceptions of the creation and reuse of digital educational resources in a community development-oriented organisation. Journal of Learning for Development, 5(1), 22-39. https://doi.org/10.56059/jl4d.v5i1.253
  • Perifanou, M., & Economides, A. A. (2022). Digital competencies for online teachers. Journal of Educators Online, 19(3), n3. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1363822.pdf
  • Pettersson, F. (2018). On the issues of digital competence in educational contexts a review of literature. Education and Information Technologies, 23, 1005-1021. https://doi.org/-10.1007/s10639-017-9649-3 Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. From on the Horizon, 9(5), 1-6.
  • Reddy, P., Sharma, B. N., & Chaudhary, K. C. (2020). Measuring the digital competency of freshmen at a higher education institute. http://repository.usp.ac.fj/12254/7
  • Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. In: Punie, Y. (ed). EUR 28775 EN. Publications Office of the European Union, Luxembourg. http://dx.doi.org/10.2760/159770
  • Reyes-Fournier, E., Cumella, E. J., March, M., Pedersen, J., & Blackman, G. (2020). Development and validation of the online teaching effectiveness scale. Online Learning, 24(2), 111–127. https://doi.org/10.24059/olj.v24i2.2071
  • Reyna, J., Hanham, J., & Meier, P. (2018). The internet explosion, digital media principles and implications to communicate effectively in the digital space. E-Learning and Digital Media, 15(1), 36-52. https://doi.org/10.1177/2042753018754361
  • Richter, S. L., & Ware, L. J. (2016). Nurse educator self-assessed technology competence and online teaching efficacy: A pilot study. Doctoral dissertation, University of West Georgia.
  • Roberts, J. (2018). Personalised learning in developing countries–Is Higher Education ready?. In European Distance and E-Learning Network (EDEN) Conference Proceedings (No. 2, pp. 119-132). European Distance and E-Learning Network.
  • Rogers, E. M., Singhal, A., & Quinlan, M. M. (2014). Diffusion of innovations. In An integrated approach to communication theory and research (pp. 432-448). Routledge.
  • Samson. P. (2020). The coronavirus and class broadcasts. Educause Review Magazine. https://er.educause.edu/blogs/2020/3/the-coronavirus-and-class-broadcasts adresinden 25 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • Schmidt, V. H. (2017). Disquieting uncertainty: Three glimpses into the future. European Journal of Futures Research, 5(6), 1-10. https://doi.org/10.1007/s40309-017-0113-9
  • Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2013). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık. Şimşek, İ., Küçük, S., Köse Biber, S., & Can, T. (2021). Development of an online teaching competency scale for university instructors. Open Praxis, 13(2), 201-212.
  • Smith, T. C. (2005). Fifty-one competencies for online instruction. The Journal of Instructors Online, 2(2), 1-18. Stein, D. S., & Wanstreet, C. E. (2017). Jump-start your online classroom: Mastering five challenges in five days. Routledge.
  • Suárez, A., Specht, M., Prinsen, F., Kalz, M., & Ternier, S. (2018). A review of the types of mobile activities in mobile inquiry-based learning. Computers and Education, 118, 38-55. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2017.11.004
  • Süzer, E., & Koç, M. (2024). Teachers’ digital competency level according to various variables: A study based on the European DigCompEdu framework in a large Turkish city. Education and Information Technologies, 1-27. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12711-1
  • Toker, T., Akgün, E., Cömert, Z., & Edip, S. (2021). Eğitimciler için dijital yeterlilik ölçeği: Uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 301-328.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2019). Bilgi Toplumu İstatistikleri. http://www.tuik.gov.tr/ adresinden 21 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • Varvel, V. E. (2007). Master online teacher competencies. Online Journal of Distance Learning Administration, 10(1), 1-10.
  • Vekiri, I., & Chronaki, A. (2008). Gender issues in technology use: Perceived social support, computer self–efficacy and value beliefs, and computer use beyond school. Computers and Education, 51(3), 1392–1404. https://doi.org/10.1016/J.COMPEDU.2008.01.003
  • Whalley, B., France, D., Park, J., Mauchline, A., & Welsh, K. (2021). Towards flexible personalized learning and the future educational system in the fourth industrial revolution in the wake of Covid-19. Higher Education Pedagogies, 6(1), 79-99. https://doi.org/10.1080/23752696.2021.1883458
  • Winter, E., Costello, A., O’Brien, M., & Hickey, G. (2021). Teachers’ use of technology and the impact of Covid-19. Irish Educational Studies, 40(2), 235-246. https://doi.org/10.1080/03323315.2021.1916559
  • Yıldırım, Y., Alptekin, G., Altınpulluk, H., & Türkmen, D. (2024). Investigation of digital competence levels of online learners. Kastamonu Education Journal, 32(2), 260-271. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1473578
  • Yılmaz, E. O., & Toker, T. (2022). Covid-19 salgını öğretmenlerin dijital yeterliliklerini nasıl etkiledi?. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 2713-2730. https://doi.org/10.37669/-milliegitim.896996
  • Yontar, A. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 815-824. https://doi.org/10.16916/aded.593579

Examining the Digital Competencies of Teachers in the Role of Distance Instructors

Yıl 2025, Cilt: 20 Sayı: 45, 284 - 309, 31.03.2025
https://doi.org/10.35675/befdergi.1562921

Öz

In the study, it was aimed to determine the digital competencies of teachers in the role of distance instructors and to examine them in terms of various variables. In this direction, survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study consists of 470 teachers with distance education experience. The Digital Competencies Framework for Educators scale was used as a data collection tool in the study. Descriptive and predictive analysis methods were used in the study. As a result of the study, the mean of teachers' digital competence framework was calculated. The equivalent of the mean in the digital competence framework corresponds to the "Expert" class. According to the gender factor, teachers' digital competence levels showed a significant difference in favour of male teachers. However, no significant difference was observed between the digital competence levels of teachers in terms of factors such as school level, education level, daily technological device usage time and experience.

Kaynakça

  • Abdous, M. H. (2011). A process-oriented framework for acquiring online teaching competencies. Journal of Computing in Higher Education, 23(1), 60–77. https://doi.org/10.1007/s12528-0109040-5
  • Acar, E. A., Erbaş, Y. H., & Eryaman, M. Y. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin Covid-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitime ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(4), 31-54.
  • Albrahim, F. (2020). Online teaching skills and competencies. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 19(1), 9-20. https://eric.ed.gov/?id=EJ1239983
  • Ally, M. (2019). Competency profile of the digital and online teacher in future education. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 20(2), 301-318. https://doi.org/10.19173/irrodl.v20i2.4206
  • Anderson, T., & Dron, J. (2011). Three generations of distance education pedagogy. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 12(3), 80–97. https://doi.org/10.19173/irrodl.v12i3.890
  • Arah, B. O. (2012). The competencies, preparations, and challenging (new) roles of online instructors. Online Submission, 10, 841-856. https://eric.ed.gov/?id=ED537997
  • Aral, N., Fındık, E., Öz, S., Karataş, B. K., Güneş, L. C., & Kadan, G. (2021). Covid 19 pandemi sürecinde okul öncesi dönemde uzaktan eğitim: Deneysel bir çalışma. Turkish Studies-Educational Sciences, 16(2), 1105-1124. https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.-49289
  • Arslan, S. (2019). İlkokullarda ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Tez No. 584170) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi-Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkez.
  • Avcı, B., & Güven, M. (2021). Öğretmenlerin çevrim içi eğitime ilişkin hizmet içi eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 345-367. https://doi.org/10.53444/deubefd.882866 Avrupa Birliği Parlementosu. (2006). On key competences for lifelong learning. https://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:394:0010:0018:en:PDF adresinden 26 Temmuz 2024 tarihinde alındı.
  • Aydın, M., Atabay, M., & Aydın, M. (2021). Covid-19 pandemi sürecindeki uzaktan öğreticilerin yeterlilik durumlarının belirlenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi (AUAd), 7(3), 94-126. https://doi.org/10.51948/auad.910592
  • Badiozaman, I. F. A., Segar, A. R., & Iah, D. (2022). Examining faculty’s online teaching competence during crisis: One semester on. Journal of Applied Research in Higher Education, 14(2), 541–555. https://doi.org/10.1108/JARHE-11-2020-0381
  • Baran, B., Yacı, Ş. N., Karagöz, E., Güney, L. Ö., & Akdoğan, F. S. (2022, Aralık). DigCompEdu framework in higher education: Digital competency level of faculty members. The 4nd International Conference on Distance Learning and Innovative Educational Technologies (DILET2022) (pp.273-279). Ankara, Turkey. Baran, E., & Correia, A. P. (2014). A professional development framework for online teaching. TechTrends, 58(5), 95–101. https://doi.org/10.1007/s11528-014-0791-0
  • Baran, E., Correia, A.-P., & Thompson, A. (2011). Transforming online teaching practice: Critical analysis of the literature on the roles and competencies of online teachers. Distance Education, 32(3), 421–439. https://doi.org/10.1080/01587919.2011.610293
  • Bawane, J., & Spector, J. M. (2009). Prioritization of online instructor roles: Implications for competency‐based teacher education programs. Distance Education, 30(3), 383–397. https://doi.org/10.1080/01587910903236536
  • Benali, M., Kaddouri, M., & Azzimani, T. (2018). Digital competence of Moroccan teachers of English. International Journal of Education and Development Using Information and Communication Technology, 14(2), 99-120. https://www.learntechlib.org/p/184691/
  • Bigatel, P. M., Ragan, L. C., Kennan, S., May, J., & Redmond, B. F. (2012). The identification of competencies for online teaching success. Journal of Asynchronous Learning Networks, 16(1), 59-77. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ971040.pdf
  • Buldu, M. (2014). Öğretmen yeterlik düzeyi değerlendirmesi ve mesleki gelişim eğitimleri planlaması üzerine bir öneri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 114-134.
  • Cabezas-Gonzalez, M., Casillas-Martín, S., Sanches-Ferreira, M., & Teixeira Diogo, F. L. (2017). Do gender and age affect the level of digital competence? A study with university students. Fonseca Journal of Communication, 15, 109-125. https://doi.org/10.14201/-fjc201715115132
  • Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 11-53.
  • Cattaneo, A. A. P., Antonietti, C., & Rauseo, M. (2022). How digitalised are vocational teachers? Assessing digital competence in vocational education and looking at its underlying factors. Computers & Education, 176, 1-18. https://doi.org/10.1016/-j.compedu.2021.104358
  • Chakraborty, P., Mittal, P., Gupta, M. S., Yadav, S., & Arora, A. (2021). Opinion of students on online education during the COVID‐19 pandemic. Human Behavior and Emerging Technologies, 3, 357-365. https://doi.org/10.1002/hbe2.240
  • Choi, S. Y. (2018). A study on the digital competency for the fourth industrial revolution. The Journal of Korean Association of Computer Education, 21(5), 25-35. https://-doi.org/10.32431/kace.2018.21.5.003 Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2002). Research methods in education. Routledge.
  • Coswatte Mohr, S., & Shelton, K. (2017). Best practices framework for online faculty professional development: A delphi study. Online Learning Journal, 21(4). http://-dx.doi.org/10.24059/olj
  • Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (5. Baskı). (S. B. Demir Çev.). Eğiten Kitap.
  • Doğan, O. (2023). Öğretim elemanlarının dijital yeterlilik seviyelerinin incelenmesi: Turizm akademisyenleri özelinde bir araştırma. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6(2), 98-106. https://doi.org/10.58636/jtis.1341973
  • Elmas, O., Kete, S., Hızlısoy, S. S., & Kumral, H. N. (2015). Teknolojik cihaz kullanım alışkanlıklarının okul başarısı üzerine etkisi. SDU Journal of Health Science Institute/SDÜ Saglik Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(2), 49-54.
  • Eurydice Network Report. (2012). Key data on education in Europe 2012. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/publications/key-data-education-europe-2012 adresinden 13 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • Farmer, H. M., & Ramsdale, J. (2016). Teaching competencies for the online environment. Canadian Journal of Learning and Technology, 42(3). https://doi.org/10.21432/T2V32J
  • Fernández Batanero, J. M., Montenegro Rueda, M., Fernández Cerero, J., & García Martínez, I. (2022). Digital competences for teacher professional development. Systematic review. European Journal of Teacher Education, 45(4), 513-531. https://doi.org/-10.1080/02619768.2020.1827389
  • Ferrari, A., Punie, Y., & Redecker, C. (2012). Understanding digital competence in the 21st century: An analysis of current frameworks. In 21st Century Learning for 21st Century Skills: 7th European Conference of Technology Enhanced Learning, EC-TEL 2012, Saarbrücken, Germany, September 18-21, 2012. Proceedings 7 (pp. 79-92). Springer.
  • Fidan, M., & Yeleğen, H. C. (2022). Öğretmenlerin dijital yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve dijital yeterlik gereksinimleri. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 150-170. https://doi.org/10.12984/egeefd.1075367
  • Fursykova, T., Habelko, O., & Chernii, V. (2022). The Development of digital competence of future teachers in the process of distance learning. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET), 17(10), 85-98. https://www.learntechlib.org/p/222808/
  • Gümüş, M. M. (2021). Öğretmenlerin dijital yeterlikleri (Tez No. 681764) [Yüksek lisans tezi, Amasya Üniversitesi-Amasya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  • Gökbulut, B. (2021). Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile hayat boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(3), 469-479. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.466
  • Graham, C. R., Borup, J., Pulham, E., & Larsen, R. (2019). K–12 blended teaching readiness: Model and instrument development. Journal of Research on Technology in Education, 51(3), 239–258. https://doi.org/10.1080/15391523. 2019.1586601
  • Holcomb, Z. (2016). Fundamentals of descriptive statistics. Routledge.
  • Ilomäkı, L., Paavola, S., Lakkala, M., & Kantosalo, A. (2016). Digital competence–an emergent boundary concept for policy and educational research. Education and Information Technologies, 21(3), 655-679. https://doi.org/10.1007/s10639-014-9346-4
  • International Society for Technology in Education [ISTE]. (2008). NETS for teachers. https://people.umass.edu/pelliott/reflections/netst.html adresinden 2 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • International Society for Technology in Education [ISTE]. (2017). ISTE standards for educators. https://iste.org/standards/educators
  • İnan Kaya, G. (2021). Dijital çağda çocuk yetiştirme ve eğitim: Değişen roller. İnsan ve İnsan, 8(27), 83-100. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.8191847
  • Johnsrud, L. K., Harada, V. H., & Tabata, L. N. (2005). Faculty, attitude, adoption, and application of technology in higher education: Implications for distance education policy. Hawaii Educational Policy Center. https://eric.ed.gov/?id=ED540265
  • Karaca, İ., Karaca, N., Karamustafaoğlu, N., & Özcan, M. (2021). Öğretmenlerin uzaktan eğitimin yararına ilişkin algılarının incelenmesi. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Araştırmaları Dergisi, 3(1), 209-224. https://doi.org/10.47793/hp.844113
  • Karakaya, İ. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık
  • Kayalı, B. (2022). İlk ve ortaöğretimde Covid-19 dönemi uygulamalarının değerlendirilmesi ve acil uzaktan öğretim çerçevesinin oluşturulması (Tez No. 773014) [Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi- Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  • Kıymet, Ç., & Çakır, R. (2023). Ortaöğretim öğretmenlerinin acil durum uzaktan öğretimine yönelik tutumları, dijital yeterlilikleri ve deneyimlerinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 13(1), 101-133. https://doi.org/10.17943/etku.1103720
  • Korkmaz, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi. (Tez No. 639093) [Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi-Eskişehir]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
  • Kuş, Z., & Mert, H. (2024). Digital competence of educators in Turkey according to European digital competence framework. Journal of Learning and Teaching in Digital Age, 9(1), 102-114. https://doi.org/10.53850/joltida.1301592
  • Kuzminska, O., Mazorchuk, M., Morze, N., Pavlenko, V., & Prokhorov, A. (2019). Study of digital competence of the students and teachers in Ukraine. In V. Ermolayev, M. Suárez-Figueroa, V. Yakovyna, H. Mayr, M. Nikitchenko, & A. Spivakovsky. (Eds.), Information and Communication Technologies in Education, Research, and Industrial Applications. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-13929-2_8
  • Lankshear, C. J., & Knobel, M. (2008). Introduction: Digital literacies: Concepts, policies and practices. Peter Lang Publishing.
  • López-Gil, M., & Bernal-Bravo, C. (2019). Teaching in the network society: Analysis of the digital competences of students in education at the University of Cádiz. International Journal of Educational Research and Innovation, 11, 83-100.
  • Lucas, M., Bem-Haja, P., Siddiq, F., Moreira, A., & Redecker, C. (2021). The relation between in-service teachers’ digital competence and personal and contextual factors: What matters most? Computers & Education, 160, 104052. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2020.-104052
  • Martin, F., Budhrani, K., Kumar, S., & Ritzhaupt, A. (2019). Award-winning faculty online teaching practices: Roles and competencies. Online Learning, 23(1), 184-205. https://doi.org/10.24059/olj.v23i1.1329
  • McGarr, O., & McDonagh, A. (2019). Digital competence in teacher education. Output 1 of the Erasmus+ Funded Developing Student Teachers’ Digital Competence (DICTE) project, 40.
  • Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. http://oygm.meb.gov.tr/ adresinden 28 Ağustos 2024 tarihinde alındı.
  • Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Vizyon 2023. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/ adresinden 26 Ağustos 2024 tarihinde alındı.
  • Moçoşoğlu, B., & Kaya, A. (2020). Koronavirüs hastalığı (COVID-19) sebebiyle uygulanan uzaktan eğitime yönelik öğretmen tutumlarının incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2(1), 15-43.
  • Myyry, L., Kallunki, V., Katajavuori, N., Repo, S., Tuononen, T., Anttila, H., ... & Pyörälä, E. (2022, January). COVID-19 accelerating academic teachers’ digital competence in distance teaching. In Frontiers in education (Vol. 7, p. 770094). Frontiers Media SA.
  • Nessipbayeva, O. (2012). The competencies of the modern teacher. Bulgarian Comparative Education Society, 11, 148-154. https://eric.ed.gov/?id=ED567059
  • Ng, D. T. K., Leung, J. K. L., Su, J., Ng, R. C. W., & Chu, S. K. W. (2023). Teachers’ AI digital competencies and twenty-first century skills in the post-pandemic world. Educational Technology Research and Development, 71(1), 137-161.
  • OECD. (2019). Skills outlook 2019: Thriving in a digital world. Paris: OECD Publishing. https://www.oecd-ilibrary.org/education/oecd-skills-outlook-2019_df80bc12-en
  • Orhan Özen, S., & Mazman Akar, S. G. (2022). Öğretmen adaylarının çevrimiçi eğitmenlik deneyimlerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 585-600. https://doi.org/10.21666/muefd.1110034
  • Özcan, B., & Saraç, L. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde öğretmen çevrimiçi uzaktan eğitim rol ve yeterlikleri: Beden eğitimi öğretmenleri örneği. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 459-475.
  • Özerbaş, M. A., & Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve Kazakistan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 16-25.
  • Paquette, G. (2007). An ontology and a software framework for competency modeling and management. Journal of Educational Technology & Society, 10(3), 1-21.
  • Paskevicius, M., & Hodgkinson-Williams, C. (2018). Student perceptions of the creation and reuse of digital educational resources in a community development-oriented organisation. Journal of Learning for Development, 5(1), 22-39. https://doi.org/10.56059/jl4d.v5i1.253
  • Perifanou, M., & Economides, A. A. (2022). Digital competencies for online teachers. Journal of Educators Online, 19(3), n3. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1363822.pdf
  • Pettersson, F. (2018). On the issues of digital competence in educational contexts a review of literature. Education and Information Technologies, 23, 1005-1021. https://doi.org/-10.1007/s10639-017-9649-3 Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. From on the Horizon, 9(5), 1-6.
  • Reddy, P., Sharma, B. N., & Chaudhary, K. C. (2020). Measuring the digital competency of freshmen at a higher education institute. http://repository.usp.ac.fj/12254/7
  • Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. In: Punie, Y. (ed). EUR 28775 EN. Publications Office of the European Union, Luxembourg. http://dx.doi.org/10.2760/159770
  • Reyes-Fournier, E., Cumella, E. J., March, M., Pedersen, J., & Blackman, G. (2020). Development and validation of the online teaching effectiveness scale. Online Learning, 24(2), 111–127. https://doi.org/10.24059/olj.v24i2.2071
  • Reyna, J., Hanham, J., & Meier, P. (2018). The internet explosion, digital media principles and implications to communicate effectively in the digital space. E-Learning and Digital Media, 15(1), 36-52. https://doi.org/10.1177/2042753018754361
  • Richter, S. L., & Ware, L. J. (2016). Nurse educator self-assessed technology competence and online teaching efficacy: A pilot study. Doctoral dissertation, University of West Georgia.
  • Roberts, J. (2018). Personalised learning in developing countries–Is Higher Education ready?. In European Distance and E-Learning Network (EDEN) Conference Proceedings (No. 2, pp. 119-132). European Distance and E-Learning Network.
  • Rogers, E. M., Singhal, A., & Quinlan, M. M. (2014). Diffusion of innovations. In An integrated approach to communication theory and research (pp. 432-448). Routledge.
  • Samson. P. (2020). The coronavirus and class broadcasts. Educause Review Magazine. https://er.educause.edu/blogs/2020/3/the-coronavirus-and-class-broadcasts adresinden 25 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • Schmidt, V. H. (2017). Disquieting uncertainty: Three glimpses into the future. European Journal of Futures Research, 5(6), 1-10. https://doi.org/10.1007/s40309-017-0113-9
  • Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2013). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık. Şimşek, İ., Küçük, S., Köse Biber, S., & Can, T. (2021). Development of an online teaching competency scale for university instructors. Open Praxis, 13(2), 201-212.
  • Smith, T. C. (2005). Fifty-one competencies for online instruction. The Journal of Instructors Online, 2(2), 1-18. Stein, D. S., & Wanstreet, C. E. (2017). Jump-start your online classroom: Mastering five challenges in five days. Routledge.
  • Suárez, A., Specht, M., Prinsen, F., Kalz, M., & Ternier, S. (2018). A review of the types of mobile activities in mobile inquiry-based learning. Computers and Education, 118, 38-55. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2017.11.004
  • Süzer, E., & Koç, M. (2024). Teachers’ digital competency level according to various variables: A study based on the European DigCompEdu framework in a large Turkish city. Education and Information Technologies, 1-27. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12711-1
  • Toker, T., Akgün, E., Cömert, Z., & Edip, S. (2021). Eğitimciler için dijital yeterlilik ölçeği: Uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 301-328.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2019). Bilgi Toplumu İstatistikleri. http://www.tuik.gov.tr/ adresinden 21 Eylül 2024 tarihinde alındı.
  • Varvel, V. E. (2007). Master online teacher competencies. Online Journal of Distance Learning Administration, 10(1), 1-10.
  • Vekiri, I., & Chronaki, A. (2008). Gender issues in technology use: Perceived social support, computer self–efficacy and value beliefs, and computer use beyond school. Computers and Education, 51(3), 1392–1404. https://doi.org/10.1016/J.COMPEDU.2008.01.003
  • Whalley, B., France, D., Park, J., Mauchline, A., & Welsh, K. (2021). Towards flexible personalized learning and the future educational system in the fourth industrial revolution in the wake of Covid-19. Higher Education Pedagogies, 6(1), 79-99. https://doi.org/10.1080/23752696.2021.1883458
  • Winter, E., Costello, A., O’Brien, M., & Hickey, G. (2021). Teachers’ use of technology and the impact of Covid-19. Irish Educational Studies, 40(2), 235-246. https://doi.org/10.1080/03323315.2021.1916559
  • Yıldırım, Y., Alptekin, G., Altınpulluk, H., & Türkmen, D. (2024). Investigation of digital competence levels of online learners. Kastamonu Education Journal, 32(2), 260-271. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1473578
  • Yılmaz, E. O., & Toker, T. (2022). Covid-19 salgını öğretmenlerin dijital yeterliliklerini nasıl etkiledi?. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 2713-2730. https://doi.org/10.37669/-milliegitim.896996
  • Yontar, A. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 815-824. https://doi.org/10.16916/aded.593579
Toplam 89 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem, Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mehmet Yavuz 0000-0001-6218-232X

Bünyami Kayalı 0000-0001-6419-9088

Erken Görünüm Tarihi 24 Mart 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Mart 2025
Gönderilme Tarihi 9 Ekim 2024
Kabul Tarihi 7 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 45

Kaynak Göster

APA Yavuz, M., & Kayalı, B. (2025). Uzaktan Öğretici Rolündeki Öğretmenlerin Dijital Yeterliklerinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(45), 284-309. https://doi.org/10.35675/befdergi.1562921