ULAKBİM TR Dizin'in 2020 yılından itibaren aldığı kararlar doğrultusunda, Sosyal Bilimler de dahil olmak üzere tüm bilim dallarında gerçekleştirilen araştırmalar için "Etik Kurul Onayı" alınması zorunludur.
"Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makalenin sonunda belirtilmelidir. Dergimize çalışma yüklerken, makale dosyanızla birlikte etik kurul belgenizi de yüklemeniz gerekmektedir. Eğer çalışmanız etik kurul izni gerektirmiyorsa, bu durumu belirten bir beyan formunu imzalamanız ve makalenizde bu durumu açıkça belirtmeniz gerekmektedir. Kullanılan ölçekler ve toplanan ham veriler Excel dosyası olarak sisteme yüklenmelidir. Bu bilgileri içermeyen anket tabanlı çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır." (https://dergipark.org.tr/tr/pub/uad/page/10708 )
Konu ile ilgili sıkça sorulan soruların cevapları aşağıda yer almaktadır:
SORU 1: Tüm makaleler için etik kurul izni gerekli midir?
Hayır. Kriterlerde de “Etik Kurul İzni gerektiren” makaleler olarak belirtilmektedir.
Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir.
(1) Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
(2) İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
(3) İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
(4) Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
(5) Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
(6) Olgu sunumlarında (vaka analizi) “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
(7) Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
(8) Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi
SORU 2: Geçmiş yıllarda tamamlanmış çalışma ve tezden üretilen yayınlar için geriye dönük etik Kurul İzni alınmalı mıdır?
2020 yılı öncesi araştırma verileri kullanılmış, yüksek lisans/doktora çalışmalarından üretilmiş (makalede belirtilmelidir), bir önceki yıl dergiye yayın başvurusunda bulunulmuş, kabul edilmiş ama henüz yayımlanmamış makaleler için geriye dönük etik kurul izni gerekmemektedir.
SORU 3: TR Dizin’in bu kuralları ile üniversiteler dışında yapılan yayınlara kısıt mı getirilmiştir?
Hayır. Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar da bölgelerinde bulunan Etik Kurul’lara başvurabilmektedir.
Yazarlık
MBDD, araştırma makalelerine yapılan katkıların adil şekilde tanınmasını sağlamak amacıyla COPE Yazarlık Kılavuzuna uymaktadır (https://publicationethics.org/guidance/discussion-document/authorship). Yazarlık, hem hak hem de sorumluluk taşır; bu nedenle, listelenen tüm yazarların araştırmaya önemli katkılarda bulunmuş olması gerekmektedir.
Birden fazla yazarlı çalışmalarda, Yazar Katkıları bölümü, sonuç bölümünden sonra ve kaynakçadan önce yer almalıdır. Makalenin hangi bölümlerine hangi yazarın katkı sağladığını belirtmek için yazarların isim baş harfleri ve soyadları kullanılmalıdır. Detaylı bilgiye "Makale Gönderim Kontrol Listesi" düğmesine tıklayarak ulaşılabilir. Ayrıca, yazarlar, yazarlık kriterlerini karşılamayan ancak çalışmaya katkı sağlayan kişileri teşekkür bölümünde belirtebilirler.
Yazarlar araştırmanın tasarım ve uygulanmasında üretilen Yapay Zekâ (YZ) ve YZ destekli araçların kullanımını açıklamak zorundadırlar. Bu tür kullanımlar, makalenin yöntem bölümünde belirtilmelidir. YZ kullanımının belirtilmesi, makalenin yayımlanmasını engellemez; aksine, araştırmanın şeffaf bir şekilde sunulmasını sağlar.